ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ
Του Παντελη Μπουκαλα
Αιρετικά ή μη, τα Απόκρυφα ευαγγέλια εμπλουτίζουν την επίσημη και καθιερωμένη αφήγηση για τον Ιησού με ειδήσεις και περιστατικά που, τουλάχιστον στο βλέμμα όσων δεν υπακούουν στο δόγμα «πίστευε και μη ερεύνα», διεκδικούν τόση ιστορικότητα όση και τα συμβάντα που αναφέρει ο Λουκάς ή ο Ιωάννης. Αλλά δεν είναι ομιλητικά μόνο ως προς τον Χριστό. Λένε ενδιαφέροντα πράγματα και για τις πνευματικές αγωνίες μιας ολόκληρης εποχής, όταν δεν είχε ακόμα πετρώσει το «ορθόν», για τη διαδρομή των θρησκευτικών αντιλήψεων και τη σύγκρουσή τους, ενίοτε αδυσώπητη, και για τις απόπειρες συγκερασμού του εδραιωμένου ελληνικού πνεύματος, στη μορφή του γνωστικισμού, με το καινοφανές χριστιανικό. Μπορεί τώρα πια τα ονόματα των πάμπολλων αιρέσεων του χριστιανισμού να είναι λέξεις δυσδιάγνωστης σημασίας, στον καιρό τους όμως το νόημά τους το επικύρωνε το ίδιο το αίμα των οπαδών τους, είτε οι θρησκευτικοί αντίπαλοι το δαπανούσαν είτε οι ομόδοξοι.