Η αυγή της γιορτής θα τους βρει στα πόστα εργασίας τους

Του Κωστα Oνισενκο, Η Καθημερινή, Παρασκευή, 24 Δεκεμβρίου 2010

«Τα παιδιά θα στενοχωρηθούν και εγώ θα έχω ενοχές. Αλλά τι να κάνω; Ενώ παλιότερα λέγαμε ότι είναι κρίμα να δουλεύουμε τις γιορτές, φτάσαμε στο σημείο να λέμε πως ευτυχώς που έχουμε δουλειά». Η κ. Ξανθή Βαρβαρέζου, στην οποία ανήκει η δήλωση, θα εργαστεί κατά τη διάρκεια των εορτών για να εξυπηρετήσει τους πελάτες του κυλικείου στον Λυκαβηττό και για να ενισχύσει το οικογενειακό εισόδημα. Μαζί της, χιλιάδες εργαζόμενοι και καταστηματάρχες που δεν πρόκειται να περάσουν το πρωινό των Χριστουγέννων και την αλλαγή του χρόνου με τις οικογένειές τους, αλλά στα πόστα εργασίας.

Ανάμεσά τους πολλοί οδηγοί ταξί, ιδιοκτήτες περιπτέρων και εστιατορίων. Οπως λένε όλοι τους, ο τζίρος έπεσε φέτος περισσότερο παρά ποτέ, οπότε οι όποιες αυξημένες εισπράξεις των εορτών είναι πλέον ζήτημα επιβίωσης και όχι κέρδους. «Βλέπω λίγο τα παιδιά μου. Αυτά γκρινιάζουν και στενοχωριούνται, εγώ νιώθω τύψεις, αλλά δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Από φίλους που έχω σε άλλα καταστήματα μαθαίνω ότι η κρίση έχει χτυπήσει κόκκινο, τα περισσότερα είναι στο όριο να κλείσουν και χάνονται συνεχώς θέσεις εργασίας» σχολιάζει η κ. Βαρβαρέζου.

Βενζινάδικα

Τα πρατήρια υγρών καυσίμων θα δουλέψουν με βάρδιες, κάποια τα Χριστούγεννα και κάποια άλλα την Πρωτοχρονιά. «Θα μπορούσα να βάλω τους υπαλλήλους να εργάζονται και εγώ να καθήσω στο σπίτι την Πρωτοχρονιά. Το πρόβλημα είναι ότι με την κρίση οι υπάλληλοι που μπόρεσα να κρατήσω είναι λίγοι και δεν φτάνουν για να βγει η δουλειά. Ετσι θα εργαστώ και εγώ μαζί τους τις γιορτές» αναφέρει ο Κώστας Δεληβασίλης που διατηρεί πρατήριο υγρών καυσίμων επί της Λ. Αλεξάνδρας.

Στον ίδιο δρόμο θα είναι ανοιχτά και πολλά περίπτερα. «Αυτές τις γιορτές θα δουλέψω. Οπως τις προηγούμενες, τις προπροηγούμενες και πάει λέγοντας. Δεν θυμάμαι πότε είχα πάει διακοπές τελευταία φορά» λέει με παράπονο η κ. Αθανασία Καλιακάτσου, εργαζόμενη σε περίπτερο, η οποία επίσης επισημαίνει ότι η κατάσταση είναι χειρότερη από ποτέ.

«Νομίζω ότι πάρα πολλά θα είναι φέτος τα ανοιχτά περίπτερα με την ελπίδα να βγάλουν μερικά χρήματα παραπάνω» συμπληρώνει.

Ταξί

Ο κλάδος που, όπως και κάθε χρόνο, θα χαρεί λιγότερο τις εορτές θα είναι τα ταξί. Οι περισσότεροι οδηγοί τους οποίους ρωτήσαμε δήλωσαν ότι θα κάνουν αλλαγή χρονιάς στο τιμόνι. «Δεν έχω παιδιά και δουλεύω τις γιορτές. Αν είχα, όπως πολλοί συνάδελφοι, θα δούλευα ακόμα περισσότερο για να τα βγάλω πέρα» σχολιάζει ο κ. Βασίλης Κουτσογιάννης. Θα είμαι στον δρόμο για να εξυπηρετήσω τον κόσμο» αναφέρει. Πάντως, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Σωματείου Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής, κ. Θύμιο Λυμπερόπουλο, τα χρήματα που θα βγάλουν οι οδηγοί ταξί τις εορτές θα είναι πολύ λιγότερα σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. «Δεν νομίζω ότι ο κόσμος θα αποτολμήσει πολλές εξόδους σε κέντρα διασκέδασης τις γιορτές. Οχι φέτος τουλάχιστον», υποστήριξε ο κ. Λυμπερόπουλος. «Και να μη δουλέψω, δεν έχω τα χρήματα για να πάω κάπου, οπότε τελικά θα καταλήξω μπροστά στην τηλεόραση. Καλύτερα στον δρόμο, να δω και κόσμο» μας είπε ένας άλλος αυτοκινητιστής.

Ανθοπώλες, ζαχαροπλάστες

Συνηθισμένοι να δουλεύουν αυτές τις ημέρες είναι και οι ανθοπώλες, οι οποίοι μαζί με τους ζαχαροπλάστες βασίζονται κυρίως στις γιορτές για να διατηρήσουν το εισόδημά τους. «Εξ αρχής όταν διάλεξα αυτή τη δουλειά ήξερα ότι θα είμαι αναγκασμένος να εργάζομαι τις γιορτές, οπότε τώρα δεν παραπονιέμαι. Κρίμα μόνο που, όπως φαίνεται, όσο και να εργαστούμε φέτος η κατάσταση δεν σώζεται» συμπέρανε ο ανθοπώλης Ιωάννης Δάντος.

Τα πρέπει των γιορτών

«Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» θαρρώ πως είναι το πιο αναξιόπιστο παραμύθι. Οχι γιατί μας έμαθε να συγχέουμε τη φιλανθρωπία με την αλληλεγγύη, αλλά κυρίως γιατί αποκρύπτει ότι η θλίψη των ημερών μπορεί να γίνει αισθητή κυρίως από ενήλικες και όχι από τα παιδιά. Σίγουρα οι γιορτές, ακόμη και για τους ενήλικες, δεν είναι ποτέ ένα πράγμα, αλλά πολλά αισθήματα και ποικίλες σκέψεις μαζί. Είναι χαρά και νοσταλγία. Προσδοκίες και διαψεύσεις. Εκκρεμότητες που έρχονται από τον χρόνο που φεύγει και πίστωση νέου χρόνου. Κυρίως, όμως, οι γιορτές είναι η «μαγεία» που έρχεται από το παρελθόν. Από εκείνη την αρχέγονη ανάγκη της κοινότητας να αποτυπώσει σε συγκεκριμένους ημερολογιακούς σταθμούς την αρμονία της με τη φύση. Να αναδείξει τους δεσμούς αλληλεγγύης των μελών της μέσα σ’ ένα πλαίσιο χωρίς περιορισμούς και συμβάσεις καθωσπρεπισμού.

Αυτή η πρωτόγονη ιστορία των γιορτών, που είναι συνάμα και η ιστορία εναρμόνισης του ανθρώπου με τη φύση, όταν μπαίνει στον κύκλο της αγοράς μετατρέπεται σε επιταγή. Εξαφανίζει τη μαγεία και μεταλλάσσεται σε ένα λογιστικό ισοζύγιο δίπλα σε εκείνα που περικυκλώνουν τους άλλους καθημερινούς λογαριασμούς μας. Και τότε οι γιορτές γίνονται πιστωτική κάρτα, γραμμάτιο, απόδειξη και χάνουν την ομορφιά τους.

Και ίσως σε αυτήν την αντιστροφή να βρίσκεται αυτό το είδος της θλίψης που νιώθουν στις γιορτές ακόμη και οι ενήλικες που έχουν «όλα τα καλά του Θεού», όπως λένε. Διότι ενώ, ως παιδιά, περιμέναμε πάντα το δώρο που θα μας χαριζόταν, χωρίς κανείς να ζητεί μια ανταπόδοση, σήμερα ξέρουμε ότι κάθε δούναι πρέπει να εξισορροπηθεί με ένα λαβείν. Αυτός είναι ο κόσμος των μεγάλων για τον οποίο ούτε που μπορούσαμε να διανοηθούμε ότι θα διέπεται από τέτοιους λογιστικούς κανόνες. Τότε που οι γιορτές και τα δώρα, μικρά ή μεγάλα, ήταν άμεσα συνδεδεμένα με τη λέξη «χαρίζω», με την ανιδιοτέλεια των μεγάλων για τους οποίους απλώς αρκούσε η ύπαρξή μας ως παιδιά.

Και δεν είναι μόνο η ηλικία που αλλάζει και κάνει τις μέρες να φαίνονται τόσο αντιφατικές. Ο ορθολογισμός της οικονομίας, με τις αγορές που περιμένουν να κάνουν τον μεγαλύτερο τζίρο του έτους, τα δώρα που περιμένουν, ήδη συσκευασμένα, να τα αγοράσουμε, δεν είναι παρά οι συμβάσεις μας από τις οποίες δύσκολα μπορούμε να απομακρυνθούμε. Τα μικρά και τα μεγάλα «πρέπει» που για να αντιμετωπιστούν χωρίς κρίσεις πανικού συνοδεύονται και από «αντιστρές οδηγό των γιορτών», ώστε να γίνει ανεκτή και η μεγάλη δόση κοινωνικότητας των ημερών για όλους όσοι δεν την αντέχουν.

Υπάρχει βέβαια και η άλλη λύση. Αφού δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω τον χρόνο και να γίνουμε παιδιά, ας νιώσουμε τουλάχιστον στις γιορτές πραγματικά νέοι κι ας ακολουθήσουμε τον Ελύτη, όταν έλεγε στους νέους να πιάσουν το ΠΡΕΠΕΙ από το γιώτα και να το γδάρουν μέχρι το Π... [Tης Χριστινας Κοψινη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 29/12/2009]

Η Επιστήμη αργίες δεν γνωρίζει...

Εφευρέσεις και ιδέες που άλλαξαν τη ζωή μας γεννήθηκαν ή υλοποιήθηκαν τις ημέρες των γιορτών

ΛΑΛΙΝΑ ΦΑΦΟΥΤΗ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου 2009

Από τις παραμονές των Χριστουγέννων ως και την ημέρα των Φώτων οι περισσότεροι μπαίνουμε σε «εορταστική» διάθεση και κατεβάζουμε τους εργασιακούς ρυθμούς μας. Η επιστήμη όμως δεν γνωρίζει αργίες και γιορτές. Η ολοκληρωτική αφοσίωση κάποιων ανθρώπων της στο έργο τους έχει προσφέρει, ακόμη και σε αυτές τις ημέρες που θεωρούνται «διακοπές», σημαντικές υπηρεσίες στην ανθρωπότητα. Κάποιες φορές έχει χαρίσει και Νομπέλ: η εφετινή βραβευθείσα Ελίζαμπεθ Μπλάκμπερν έκανε το επιτυχημένο πείραμά της για την τελομεράση ανήμερα τα Χριστούγεννα, η Μαρία Κιουρί ανακάλυψε το ράδιο την επομένη των Χριστουγέννων, ενώ ο Βίλχελμ Ρέντγκεν ανακοίνωσε την ύπαρξη των ακτίνων Χ στέλνοντας τις πρώτες ακτινογραφίες σε επιφανείς φυσικούς και φίλους του την ημέρα της Πρωτοχρονιάς.

Η επισκευή του Ηubble

Οι επτά αμερικανοί και ευρωπαίοι αστροναύτες που ξεκίνησαν στις 19 Δεκεμβρίου του 1999 με το διαστημικό λεωφορείο Discovery για την τελευταία επανδρωμένη πτήση του 20ού αιώνα ήξεραν ότι εκείνη τη χρονιά δεν θα έκαναν Χριστούγεννα τουλάχιστον όχι με τον παραδοσιακό τρόπο. Είχαν αναλάβει μια εξαιρετική αποστολή, να επισκευάσουν το διαστημικό τηλεσκόπιο Ηubble, το οποίο, έχοντας υποστεί διαδοχικές βλάβες, είχε πάψει να λειτουργεί έναν μήνα πριν.

Το Discovery συνάντησε το Ηubble επάνω από την Αφρική και το βράδυ της 21ης Δεκεμβρίου το τηλεσκόπιο βρισκόταν «παρκαρισμένο» στον θαλαμίσκο μεταφοράς του διαστημικού λεωφορείου. Οι εργασίες ξεκίνησαν την επομένη: μέσα σε τρεις ημέρες, σε ισάριθμους πολύωρους διαστημικούς περιπάτους, οι αστροναύτες έπρεπε να αντικαταστήσουν τους έξι γυροσκόπους, τρεις αισθητήρες και έναν πομπό του Ηubble, να εγκαταστήσουν έναν καινούργιο κεντρικό ηλεκτρονικό υπολογιστή και μια σειρά όργανα, και να αλλάξουν την εξωτερική του μόνωση. Ο επισκευές ολοκληρώθηκαν επιτυχώς το βράδυ της 24ης Δεκεμβρίου. Αντί για ρεβεγιόν το πλήρωμα πραγματοποίησε ένα ξεχωριστό επίτευγμα: έναν διαστημικό περίπατο διάρκειας οκτώ ωρών και οκτώ λεπτών, τον τέταρτο μακρότερο στην Ιστορία.

Το πρωί των Χριστουγέννων οι αστροναύτες ξύπνησαν με το «Ι΄ll be home for Christmas» του Μπινγκ Κρόσμπι, αφιερωμένο λόγω της ημέρας από το κέντρο ελέγχου. Μετά τις καθιερωμένες ευχές όλοι στρώθηκαν στη δουλειά για να επαναφέρουν το επιδιορθωμένο και «σαν καινούργιο» πια τηλεσκόπιο στην τροχιά του, «προσφέροντας ένα χριστουγεννιάτικο δώρο στον κόσμο», όπως ανακοίνωσε η ΝΑSΑ. Το απόγευμα, έχοντας εκτελέσει την αποστολή τους, μπόρεσαν και αυτοί να γιορτάσουν ανταλλάσσοντας τα δικά τους δώρα.

Δύο μέρες μετά, το Discovery επέστρεψε ασφαλώς στη Γη και το Ηubble, το τηλεσκόπιο που κατόρθωσε να αγγίξει την καρδιά των ανθρώπων όσο κανένα άλλο επιστημονικό όργανο, είχε αρχίσει να στέλνει ξανά τις πολύτιμες εικόνες του.

Κρυοχειρουργική

Τα Χριστούγεννα του 1960 ο δρ Ερβιν Κούπερ έλαβε ένα πρωτότυπο δώρο: ένα τιρμπουσόν που αφαιρούσε τον φελλό εισάγοντας διοξείδιο του άνθρακα στο μπουκάλι. Δοκιμάζοντάς το ο νευροχειρουργός παρατήρησε ότι το αέριο που απελευθέρωνε ήταν πολύ ψυχρό και, αν το διοχέτευε σε συγκεκριμένα σημεία στην παλάμη του, αυτά «πάγωναν» και αναισθητοποιούνταν. Η επίδραση ήταν απόλυτα εντοπισμένη και δεν επηρέαζε τους γύρω ιστούς. Αυτό τού έδωσε μια ιδέα. Σύντομα ανέπτυξε μια τεχνική για χειρουργικές επεμβάσεις στον εγκέφαλο με την εισαγωγή ενός σωλήνα ο οποίος πάγωνε τους όγκους ή τα εγκεφαλικά κύτταρα που τους προκαλούσαν. Η Κρυοχειρουργική- γνωστή και ως Κρυοθεραπεία ή Κρυοπηξία- είχε γεννηθεί και γρήγορα επεκτάθηκε και σε άλλους τομείς της Ιατρικής.

Το θερμόμετρο Κελσίου

Την ημέρα των Χριστουγέννων του 1741 ο Ανδρέας Κέλσιος ήταν απασχολημένος στο εργαστήριό του στην παγωμένη Ουψάλα της Σουηδίας. Είχε μπροστά του ένα θερμόμετρο και ενσωμάτωνε σε αυτό τη δική του, εκατονταβάθμια, κλίμακα θερμοκρασίας η οποία έμελλε να αντικαταστήσει στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου την ως τότε διαδεδομένη κλίμακα Φαρενάιτ. Το θερμόμετρο που έφτιαξε τότε ο σουηδός αστρονόμος είχε μια διαφορά από αυτό που γνωρίζουμε σήμερα: τοποθετούσε το σημείο βρασμού του νερού στους 0 βαθμούς και το σημείο του σχηματισμού του πάγου στους 100. Οι ενδείξεις αντιστράφηκαν από τον Κάρολο Λινναίο το 1745, έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Κελσίου.

Αλκοτέστ

Οπως είναι απολύτως ταιριαστό, το πρώτο αλκοτέστ για τον έλεγχο των οδηγών διεξήχθη μια παραμονή Πρωτοχρονιάς, το 1938, στην Ινδιανάπολη των Ηνωμένων Πολιτειών. Το «μεθόμετρο» (Drunkometer) μετρούσε τα επίπεδα αλκοόλ στο αίμα μέσω της αναπνοής και αναπτύχθηκε από τονΡόλα Χάργκερ, καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ινδιάνας. Το 1954 ένας συνεργάτης του Χάργκερ, οΡόμπερτ Μπόρκενστιν, ανέπτυξε μια πιο αποτελεσματική συσκευή, τον «αναλυτή αναπνοής» (Βreathalyzer), για να φθάσουμε σιγά σιγά στις βελτιωμένες εκδοχές που χρησιμοποιούνται σήμερα.

Πλυντήριο πιάτων

Η Πρωτοχρονιά του 1887 ήταν διπλή γιορτή για την Τζοζεφίν Γκάρις Κόκρεν. Λίγες ημέρες πριν, στις 28 Δεκεμβρίου του 1886, η εφεύρεσή της, το πρώτο εμπορικά λειτουργικό μηχανικό πλυντήριο πιάτων, είχε λάβει το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από την αρμόδια αμερικανική υπηρεσία. Η Τζοζεφίν ήταν γόνος επινοητικής και πλούσιας οικογένειας- ήταν εγγονή του εφευρέτη του ατμόπλοιου Τζον Φιτς- και διοργάνωνε πολλά επίσημα δείπνα και δεξιώσεις που απαιτούσαν το «λέρωμα» άφθονων πιάτων και ποτηριών. Φυσικά δεν έπλενε τα πιάτα η ίδια, αυτό το έκαναν οι υπηρέτες της, οι επιδόσεις τους όμως δεν ανταποκρίνονταν στο ύψος των απαιτήσεών της, αφού ήταν αργοί και έκαναν τις πορσελάνες της να «ξεφλουδίζουν».

Εκτός από απαιτητική, η Τζοζεφίν ήταν επίσης φιλόδοξη και ονειρευόταν να γίνει διάσημη σαν τον παππού της. Η εφεύρεση μιας τέτοιας μηχανής αντιπροσώπευε λοιπόν γι΄ αυτήν τον δρόμο για ακόμη πιο αστραφτερές δεξιώσεις, αλλά και για τη δόξα που τόσο επιθυμούσε. Το πλυντήριο πιάτων της είχε μεγάλη επιτυχία σε φίλους και γνωστούς και γρήγορα άρχισε να δέχεται παραγγελίες από εστιατόρια και ξενοδοχεία. Η εταιρεία που ίδρυσε αγοράστηκε στη δεκαετία του 1920 από τη Ηobart Corporation η οποία αργότερα υιοθέτησε την επωνυμία ΚitchenΑid.

Θυροξίνη

Στις 23 Δεκεμβρίου του 1914 ήταν πλέον φανερό ότι ο Εντουαρντ Κένταλ θα περνούσε τις γιορτές στο εργαστήριό του στην κλινική Μέιγιο. Προσπαθώντας να απομονώσει τις ορμόνες που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό, ο βιοχημικός έκανε πειράματα με δείγματα θυρεοειδών αδένων που είχαν αφαιρεθεί από ασθενείς και δεν μπορούσε να αφήσει τη δουλειά του στη μέση. Την ημέρα των Χριστουγέννων η αφοσίωσή του απέδωσε καρπούς: είχε απομονώσει τη θυροξίνη, η οποία σήμερα χορηγείται σε συνθετική μορφή και σώζει τη ζωή όσων παρουσιάζουν υποθυρεοειδισμό. Ο Εντουαρντ Κένταλ έχει επίσης απομονώσει την κορτιζόνη και άλλες ορμόνες του φλοιού των επινεφριδίων- ανακαλύψεις για τις οποίες τιμήθηκε, μαζί με τον Φίλιπ Χεντς και τον Ταντέους Ράιχσταϊν, με το Βραβείο Νομπέλ Ιατρικής το 1950.

Τσίκλα

Στις 28 Δεκεμβρίου του 1869ο Γουίλιαμ Φίνλεϊ Σεμπλ από το Οχάιο έλαβε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ένα προϊόν το οποίο, εν αγνοία του και σχεδόν χωρίς καμία δική του συμβολή, έμελλε να αποτελέσει το σήμα κατατεθέν των συμπατριωτών του για τους επόμενους αιώνες. Επρόκειτο για έναν«συνδυασμό από κόμμι και άλλα είδη κατάλληλα για τον σχηματισμό μιας ικανοποιητικής μαστίχας». Ο Σεμπλ δεν εκμεταλλεύθηκε ποτέ εμπορικά την ιδέα του. Αυτό το έκανε μερικά χρόνια αργότερα ο Νεοϋορκέζος Τόμας Ανταμς, ο οποίος κατέκτησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον κόσμο με τις τσίκλες του.

Στεγνό καθάρισμα

Λίγες ημέρες μετά τα Χριστούγεννα του 1849 η υπηρέτρια του ΖανΜπατίστ Ζολί έκανε μια ζημιά για την οποία ο εργοδότης της θα της ήταν ευγνώμων για το υπόλοιπο της ζωής του: αναποδογύρισε κατά λάθος τη λάμπα με το τερεβινθέλαιο επάνω στο τραπέζι. Καθ΄ ότι ράφτης, ο Ζολί είχε μια ευαισθησία απέναντι στα υφάσματα και παρατήρησε αμέσως ότι, όταν το υγρό στέγνωσε, το τραπεζομάντιλο ήταν ολοκάθαρο χωρίς λεκέδες και ατσαλάκωτο. Ετσι άνοιξε το πρώτο στεγνοκαθαριστήριο στο Παρίσι, με την επωνυμία Τeinturerie Jolly-Βelin.

Αυτή είναι η μία εκδοχή της ιστορίας. Μια άλλη θέλει τον ράφτη να χύνει ο ίδιος κατά λάθος βενζίνη ή καμφορά σε ένα φόρεμα της συζύγου του, μια τρίτη υποστηρίζει ότι η παρατήρηση έγινε από έναν βαφέα ο οποίος έριξε κατά λάθος παραφινέλαιο σε ένα λεκιασμένο ύφασμα, ενώ μια τέταρτη- και πιο «τραβηγμένη»- μιλάει για έναν γάλλο ναύτη που έπεσε μέσα σε μια δεξαμενή με νέφτι και βγήκε με τη στολή του κάτασπρη και αστραφτερή. Ο,τι και αν ισχύει, το βέβαιον είναι ότι η ανακάλυψη έγινε τυχαία και από το Παρίσι εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την Ευρώπη και στη συνέχεια στην Αμερική.

Ασπιρίνη

Την 1η Ιανουαρίου του 1915 ένα από τα πιο διαδεδομένα φάρμακα στον κόσμο είχε την πρώτη του επαφή με το ευρύ κοινό. Η ασπιρίνη κυκλοφόρησε για πρώτη φορά σε μορφή υδατοδιαλυτών δισκίων που ήταν διαθέσιμα χωρίς ιατρική συνταγή. Το ακετυλοσαλικιλικό οξύ το πρώτο μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες στην ιστορία της Φαρμακολογίας- διετίθετο από το 1899 σε όλον τον κόσμο από την Βayer, αλλά αποτελούσε αποκλειστικό «προνόμιο» των γιατρών οι οποίοι το χορηγούσαν στους ασθενείς τους. Χάρη στις αντιφλεγμονώδεις, αναλγητικές και αντιπυρετικές του ιδιότητες το φάρμακο γνώρισε αμέσως επιτυχία, η οποία ενισχύθηκε με την επιδημία της ισπανικής γρίπης το 1918, οδηγώντας σε σκληρές μάχες ανταγωνισμού ανάμεσα στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παρά την πτώση της δημοτικότητάς της με την έλευση της παρακεταμόλης και της ιβουπροφαίνης, η ασπιρίνη εξακολουθεί σήμερα να είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα φάρμακα στον πλανήτη, με ετήσια κατανάλωση 40.000 τόνων.

ΕΝΙΑC: Ζήτω ο υπολογιστής

Την ημέρα της Πρωτοχρονιάς του 1946 ο Τζον Μόκλι και ο Τζ.Πρέσπερ Εκερτ μπορούσαν επιτέλους να γιορτάσουν, και μάλιστα «διπλά». Οι δύο ερευνητές της Σχολής Ηλεκτρολογικής Μηχανικής Μουρ του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας είχαν μόλις ολοκληρώσει ένα έργο στο οποίο δούλευαν, υπό άκρα μυστικότητα και κατ΄ εντολήν του αμερικανικού στρατού, τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Ο πρώτος λειτουργικός ηλεκτρονικός υπολογιστής γενικής χρήσης είχε γεννηθεί, η ανακοίνωσή του όμως στο ευρύ κοινό θα γινόταν λίγο αργότερα, στις 14 Φεβρουαρίου της ίδιας χρονιάς. Ο ΕΝΙΑC ζύγιζε πάνω από 27 τόνους, απετελείτο από περίπου 18.000 λυχνίες κενού, 7.200 κρυσταλλικές διόδους, 1.500 ηλεκτρονόμους, 70.000 αντιστάσεις, 10.000 πυκνωτές και 5 εκατομμύρια αρθρώσεις συγκολλημένες μία μία με το χέρι, ενώ κατελάμβανε χώρο 63 τετραγωνικών μέτρων, όσο ένα μικρό διαμέρισμα. Είχε σχεδιαστεί για να υπολογίζει πίνακες βολών για λογαριασμό του Βαλλιστικού Εργαστηρίου του αμερικανικού στρατού, οι πρώτοι υπολογισμοί του έγιναν όμως τελικά για την κατασκευή της βόμβας υδρογόνου.

Φως

Δεν υπάρχουν γιορτές που να είναι περισσότερο συνδεδεμένες με τα λαμπερά φώτα από τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά- ίσως γι΄ αυτό πολλές «πρωτιές» που έχουν σχέση με τον φωτισμό έχουν σημειωθεί αυτές τις ημέρες. Οι πρώτες λάμπες γκαζιού για τη φωταγώγηση δημόσιων χώρων άναψαν επισήμως στο Λονδίνο, στη γέφυρα του Γουεστμίνστερ, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1813. Την ίδια συμβολική ημέρα, αλλά αρκετά χρόνια αργότερα, επέλεξε ο Θωμάς Εντισον για να επιδείξει τον λαμπτήρα του για πρώτη φορά στο κοινό, στο πάρκο Μένλο του Νιου Τζέρσι, το 1879. Δεν ήταν ο πρώτος ηλεκτρικός λαμπτήρας- λυχνίες τόξου φώτιζαν ήδη δρόμους και μεγάλα καταστήματα, ξεκινώντας από το «Grand Depot» της Φιλαδέλφειας που είχε εγκαινιάσει τις ηλεκτρόφωτες αίθουσές του έναν χρόνο πριν, στην «αργία» της δεύτερης ημέρας των Χριστουγέννων. Ούτε ήταν ο πρώτος λαμπτήρας πυρακτώσεως. Η αρετή της «λυχνίας του Εντισον» έγκειτο στο ότι ήταν η πρώτη στο είδος της που ήταν λειτουργική, φέρνοντας το ηλεκτρικό φως πιο κοντά στο μέσο σπίτι. Ο ακροδέκτης της- η λεγόμενη «βιδωτή» βάση- χρησιμοποιείται ακόμη σήμερα.