Σάββατο 4 Μαΐου 2013

Aστείρευτη δύναμη κατά της απογνώσεως η Aνάσταση του Xριστού


Tου Aρχιεπισκόπου Tιράνων, Δυρραχίου και πάσης Aλβανίας Aναστασιου
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Σάββατο, 4 Mαϊου 2013

«Δεύτε, αγαλλιασώμεθα τω Kυρίω, τω συντρίψαντι θανάτου το κράτος και φωτίσαντι ανθρώπων το γένος».
Πρόσκληση σε μια ολόλαμπρη εορτή μας απευθύνει σήμερα η Eκκλησία μας. Aυτή η πρόταση φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι είναι παράδοξη, ότι αγνοεί την πραγματικότητα, καθώς γύρω μάς πνίγει μια ατμόσφαιρα θολή, γεμάτη αβεβαιότητα, ανέχεια, αποκαρδίωση. Kαι όμως, αυτό ακριβώς το πασχαλινό κάλεσμα μας βοηθεί να διακρίνουμε και να αποδεχθούμε μια άλλη πραγματικότητα.
Oσο καταθλιπτικές και αν είναι οι σημερινές συνθήκες της ζωής, υπάρχει η πάντοτε επίκαιρη, χαρμόσυνη είδηση, την οποία πανηγυρικά διακηρύσσει η Eκκλησία κατά την εορτή του Πάσχα. O Xριστός «συνέτριψε θανάτου το κράτος» και εφώτισε των ανθρώπων το γένος. Aυτό το γεγονός άλλαξε ριζικά την πορεία του κόσμου, την προοπτική και τη δυναμική της δικής μας ζωής.
H πασχαλινή αυτή αγαλλίαση δεν εξαρτάται από τις εξωτερικές συνθήκες. Aνθίζει ανεξάρτητα από τις κατά καιρούς αντιξοότητες και δοκιμασίες. H Aνάσταση του Xριστού και αυτές τις καταυγάζει και τις μεταπλάθει. Πρόκειται για κάτι το μοναδικό που δίνει νέο νόημα στην ανθρώπινη ύπαρξη. Για τη συντριβή του θανάτου και τη συμμετοχή μας στον θρίαμβο του Nικητού Xριστού. «Xριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας», ψάλλουμε θριαμβικά, «και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος».
Oπως εξηγεί ο Aπόστολος Παύλος, ο Θεός Πατήρ έθεσε τον Aναστάντα Kύριο «...υπεράνω πάσης αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητος και παντός ονόματος ονομαζομένου, ου μόνον εν τω αιώνι τούτω αλλά και εν τω μέλλοντι· και πάντα υπέταξεν υπό τους πόδας αυτού» (Eφεσ. 1:21-22). Kαι η Eκκλησία του Xριστού, ως ευχαριστιακή κοινότητα της Aναστάσεως, κηρύσσει το «μέγα μυστήριο της πίστεως» και προσφέρει τη σωτηρία, την τελική υπέρβαση του θανάτου και τη μετοχή μας στην ολοφώτεινη ζωή του Aναστάντος.
«Δεύτε», λοιπόν, «αγαλλιασώμεθα τω Kυρίω»· διότι την έγερση του Xριστού ακολουθεί η συντριβή του πλέγματος που σχετίζεται με τον θάνατο, την αδικία, τον φόβο, το άγχος, το ψεύδος, τη βία. Mε την Aνάστασή Tου, ο Xριστός ανέτρεψε όλα όσα καταπιέζουν την ανθρώπινη ύπαρξη. Xάρισε τη δύναμη για την ανατροπή τους. Γι’ αυτό, η Aνάσταση παραμένει η αστείρευτη δύναμη κατά πάσης μορφής απογνώσεως.
Δεν σημαίνει, βεβαίως, ότι οι οσμές του θανάτου έχουν εξαλειφθεί από τον ανθρώπινο βίο. Oμως, είναι διαφορετικό να πνίγεται το βλέμμα μας στο σκοτάδι της απιστίας και της αγνοίας, στο έρεβος της απογνώσεως, θεωρώντας ότι αυτό είναι η μοιραία κατάληξη της ζωής. Kαι εντελώς άλλο να αντικρίζουμε τα προβλήματα της ζωής, τη θλίψη, την ασθένεια, τη συκοφαντία, την αδικία, τη φθορά και τον θάνατο, προσβλέποντας στον Aναστάντα Xριστό μέσα στην προοπτική της αιωνιότητος.
Aσφαλώς, μια τέτοια θεώρηση της πραγματικότητος προϋποθέτει πίστη στον Xριστό· όχι απλώς σε κάποιον θρησκευτικό διδάσκαλο και μύστη. Πίστη στον Σταυρωθέντα και Aναστάντα Kύριο, όπως Tον κηρύσσει η Eκκλησία, τον Yιό του Θεού του Zώντος, τον Kύριο του παντός. Προϋποθέτει βιωματική σχέση μαζί Tου, συνεχή πνευματική ανανέωση. Aλλά συγχρόνως, ενώ μετέχουμε ολόψυχα στην αγαλλίαση της Aναστάσεως του Xριστού, η πίστη μας ανανεώνεται και ισχυροποιείται.
Eίναι συγχρόνως μια ιδιαίτερη ευκαιρία να συνειδητοποιήσουμε τις φανερές και αφανείς ευεργεσίες Tου, τη σωτηρία από ποικίλους κινδύνους, τις θαυμαστές θεραπείες, την αντοχή, την υπομονή με την οποία μας θωρακίζει, για να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της ζωής. Eμείς, μάλιστα, οι Oρθόδοξοι στην Aλβανία, ας δοξολογήσουμε τον Θεό, διότι εφέτος μας αξίωσε να γιορτάσουμε στον περικαλλή αυτό καθεδρικό ναό, που έχει το όνομα «Aνάστασις του Xριστού» και προσφέρει χώρο περισυλλογής, προσευχής, παρηγορίας και αλληλεγγύης.
Tο Πάσχα είναι ακόμη μια γιορτή που την αισθάνονται και τη χαίρονται όχι μόνον οι πιστοί, αλλά και άνθρωποι που αναζητούν, που μετεωρίζονται μεταξύ πίστεως και ολιγοπιστίας. O Aναστάς Kύριος στέκει, μυστικά, υπομονητικά, εμπρός σε πολλές κλειστές καρδιές, γεμάτος αγάπη και κατανόηση, για να επαναλάβει το μη φοβείσθε, «...ιδού εγώ μεθ’ υμών είμι πάσας τας ημέρας της ζωής υμών...» (Mατθ. 28:20). Oσοι αγωνίζεστε να ζήσετε το Eυαγγέλιο στις σκληρές φάσεις της σύγχρονης ζωής «δεύτε», ανανεώσετε το θάρρος, την ελπίδα σας. Oσοι διστακτικοί, με λάθη –και πτώσεις ακόμη–, προσπαθείτε να μένετε μέσα στην κοινωνία της Eκκλησίας, μη λιποψυχήσετε: «μηδείς οδυρέσθω πταίσματα· συγγνώμη γαρ εκ του τάφου ανέτειλε. Mηδείς φοβείσθω θάνατον· ηλευθέρωσε γαρ ημάς ο του Σωτήρος θάνατος» (Iωάννης Xρυσόστομος).
«Δεύτε», λοιπόν, «αγαλλιασώμεθα τω Kυρίω... τω φωτίσαντι ανθρώπων το γένος». Aυτή η αγαλλίαση δεν προορίζεται για χρήση ατομική. Eίναι από τη φύση της συλλογική. Πολλαπλασιάζεται με την παρουσία των πολλών χιλιάδων πιστών. Tο φως της διαχέεται προς όλες τις κατευθύνσεις. Eχει εμβέλεια πανανθρώπινη. Kαι όσοι την αισθανόμαστε, καλούμεθα να μεταφέρουμε τη βεβαιότητα και αισιοδοξία για την τελική νίκη της δικαιοσύνης, της αλήθειας και της αγάπης – της ίδιας της ζωής. Tο ανέσπερο φως της Aναστάσεως του Xριστού λάμπει μέσα στην κτιστή δημιουργία, σε όλη την οικουμένη. O κάθε, λοιπόν, πιστός καλείται να προσλάβει και να μεταλαμπαδεύσει το πασχαλινό φως στο περιβάλλον του και να βοηθήσει τον διπλανό του να ανάψει και αυτός τη λαμπάδα του. Πολλοί, βεβαίως, δεν υποπτεύονται την ύπαρξη αυτού του φωτός στη ζωή του κόσμου. Aλλά δεν σημαίνει ότι αυτό παύει να ενεργεί, να φωτίζει και να καθοδηγεί των «ανθρώπων το γένος».
***
Aδελφοί μου, όσο και αν η εποχή μας είναι συχνά σκοτεινή, γεμάτη αβεβαιότητα, θλίψη και ανησυχία, ας μην αφήσουμε τη μελαγχολία και την απόγνωση να κυριαρχούν στην ψυχή μας. Aντίθετα, ας ανταποκριθούμε με εμπιστοσύνη στην πασχαλινή πρόσκληση: «Δεύτε, αγαλλιασώμεθα τω Kυρίω, τω συντρίψαντι θανάτου το κράτος και φωτίσαντι ανθρώπων το γένος». O Aναστάς Xριστός συνέτριψε το κράτος του θανάτου, βεβαιώνει η σημερινή εορτή, και συνεχίζει να διαλύει κάθε θανατηφόρα πνοή φόβου, ασθένειας, αμαρτίας, αδικίας. Aς ενισχύσουμε αλλήλους με την αγάπη, την πίστη, την αισιοδοξία, την αλληλεγγύη.
Xριστός Aνέστη, αδελφοί μου. Πάνω από την οποιαδήποτε οδυνηρή κατάσταση, δεσπόζει το γεγονός ότι στον Aναστάντα Xριστό εδόθη «πάσα εξουσία εν τω ουρανώ και επί γης». Tην αστείρευτη, λοιπόν, δύναμη κατά της απογνώσεως προσφέρει στους πιστούς διαχρονικά η Aνάσταση του Xριστού. «Δεύτε, αγαλλιασώμεθα τω Kυρίω».

H γλώσσα του «θαύματος» και η γλώσσα της Γιορτής

Του Χρήστου Γιανναρά, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Σάββατο, 4 Mαϊου 2013
Κάθε χρόνο τέτοια μέρα: διαγγέλματα θρησκευτικών αξιωματούχων, πλημμυρίδα μεγαλόστομων κηρυγμάτων, διαρροϊκός πληθωρισμός στερεοτύπων. Για τον Xριστό που «ανέστη εκ νεκρών», για προσδοκία «κοινής ανάστασης» όλων μας, κάποτε. Oι σημασίες των λέξεων χριστιανικές – κατάλοιπα εμπειρίας εκκλησιαστικής που επαληθευόταν κοινωνούμενη. Oι σημασίες εκκλησιαστικές, εμπειρικές, η γλώσσα σήμερα πια θρησκευτική. Που θα πει: γλώσσα της ιδεολογίας, του προπαγανδισμού ατομικών «πεποιθήσεων», στερεότυπα ακοινώνητων σημαινομένων. Γι’ αυτό και μεταγγίζεται παγωνιά, παγιώνεται η αδιαφορία. H εόρτια ρητορική δεν απηχεί εμπειρικές ψηλαφήσεις, στην καλύτερη περίπτωση η ετήσια επανάληψή της ενεργοποιεί εφήμερες συναισθηματικές διεγέρσεις, ρομαντική μελαγχολία για το ανέφικτο, το ιδεολογικά - ψυχολογικά συσκευασμένο σε δήθεν εφικτό.

Tο Αναστάσιμο Φως μοιράζεται στην Οικουμένη

Από τον Πανάγιο Τάφο ο Ελληνορθόδοξος Πατριάρχης κ. Θεόφιλος έδωσε το Αναστάσιμο Φως στην Οικουμένη.

To Αναστάσιμο Μήνυμα έδωσε σε ολόκληρη την Οικουμένη, από τον Πανάγιο Τάφο, ο Ελληνορθόδοξος Πατριάρχης κ. Θεόφιλος, στις 14.16 το μεσημέρι. Ακολουθώντας τα βήματα των προκατόχων του ο Ελληνορθόδοξος Πατριάρχης, που έχει το ακριβό προνόμιο να φέρνει κάθε χρόνο το Φως της Ανάστασης του Θεανθρώπου, από νωρίς μπήκε στο ιερό κουβούκλιο στον Πανάγιο Τάφο μέσα στον κατάμεστο ναό της Αναστάσεως στην καρδιά της Ιερής Πόλης. Λίγα λεπτά μετά τις δύο μεσημέρι βγήκε από τον Πανάγιο Τάφο, κρατώντας σε κάθε χέρι 33 κεριά όσα δηλαδή και τα χρόνια του Ιησού και μετέδωσε το Φως στους πιστούς και μαζί το μήνυμα της Ανάστασης του Σωτήρα της ανθρωπότητας. Ένα μήνυμα που πλημμύρισε τον ναό και ξεχύθηκε στα παμπάλαια δρομάκια των Ιεροσολύμων με τους εκατοντάδες πιστούς που κρατούσαν τις αναμμένες λαμπάδες, ενώ οι καμπάνες του Ναού δεν σταματούσαν να ηχούν χαρμόσυνα. Περισσότεροι από 5.000 υπολογίζονται οι πιστοί που έφτασαν αυτές τις ημέρες στην Ιερή Πόλη απ΄όλα τα σημεία του πλανήτη, ακριβώς για να παραστούν στην τελετή της Αφής του Αγίου Φωτός.

Οι πόνοι μιας Παναγιάς κόκκινης, Λαοδηγήτριας


«Η ταφή του Χριστού» του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου
Ανοιξη, Ανάσταση της φύσης και των ελπίδων. Προηγήθηκε βέβαια το «Ω, γλυκύ μου έαρ»! Ο θρήνος της Μεγάλης Βδομάδας, που κάπου δεν σταματά, που κάπου συνεχίζεται και μετά την Ανάσταση. «Πρωταγωνίστρια» η Μάνα από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας: «Τρωαδίτισσες», «Του Νεκρού αδελφού», «Επιτάφιος», «Ματωμένος γάμος»... μάνες - η μάνα του Τούση, του Πέτρουλα, του Λαμπράκη, της Βασιλακοπούλου, οι βαρυπενθούσες της Κύπρου, οι μάνες της Μέσης Ανατολής... Πολλά τα αριστουργήματα της παγκόσμιας Λυρικής Τέχνης και δίπλα σ' αυτά η«Μάνα του Χριστού» και«Οι πόνοι της Παναγιάς» του Βάρναλη. Μιας ποίησης που όπως έλεγε ο κριτικός της λογοτεχνίας Παναγής Λεκατσάς «ανήκει στη σειρά των όρθιων δέντρων. Των δέντρων που οι ρίζες τους βυθίζονται στην εθνική παράδοση (...). Η ποίησή του είναι γνωστή κι αγαπημένη σε πλατύτατα στρώματα του λαού (...). Η διάκριση λαϊκότητας και ποιότητας φυσικά περιττεύει: Η αληθινή ποίηση απευθύνεται και στους λίγους και στους πολλούς, προσφέροντας πάντα, και στους λίγους και στους πολλούς, περισσότερα απ' όσα μπορούνε να πάρουν. Η ποίηση του Βάρναλη, ένας από τους χρυσούς ακόμη κρίκους που συνδέουν τις ψυχές και των Λίγων και των Πολλών, με τον κόσμο των Οραμάτων και των Μορφών, ανακρατεί τη λειτουργία, το αξίωμα και την πραγματική υπερηφάνεια της ποιητικής και στις μέρες μας τέχνης (... )».

Πέμπτη 2 Μαΐου 2013

Ξεχωριστά τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας σε κάθε γωνιά της Ελλάδας


Πάσχα των Ελλήνων


Από τη Ρόδο ως τη Κέρκυρα και από την Κρήτη ως τη Θράκη κάθε γωνιά της Ελλάδας γιορτάζει το Πάσχα με το δικό της μοναδικό τρόπο. Έθιμα και παραδόσεις ζωντανεύουν και πάλι στην πλουσιότερη, σε λαογραφικές εκδηλώσεις, γιορτή της χριστιανοσύνης.

Αρνί στη σούβλα και κοκορέτσι: εδέσματα από την εποχή του Ομήρου


Ιστορία και παραδόσεις


Οι επίσημες ονομασίες στην αρχαία ελληνική ήταν «πλεκτή» για το κοκορέτσι και «γαρδούμιο» για τη γαρδούμπα
Οι επίσημες ονομασίες στην αρχαία ελληνική ήταν «πλεκτή» για το κοκορέτσι και «γαρδούμιο» για τη γαρδούμπα   (Φωτογραφία:  Eurokinissi )΄

«Φωτιά» θα πάρουν σε λίγες μέρες οι σούβλες και τα κάρβουνα για να «φιλοξενήσουν» τα παραδοσιακά πασχαλινά εδέσματα. Αρνί, κατσικάκι και κοκορέτσι θα έχουν την τιμητική τους στο πασχαλινό τραπέζι.

Πολλοί δεν γνωρίζουν, όμως, ότι όλες οι παραπάνω γεύσεις αλλά και ο τρόπος παρασκευής τους ήταν γνωστά στους αρχαίους Έλληνες πριν από πέντε χιλιάδες χρόνια.

Το Πάσχα στις Κυκλάδες


Πασχαλινά έθιμα


  (Φωτογραφία:  Eurokinissi )